Nói chuyện về cơ thể dậy thì với con
Kinh nguyệt, ngực lớn lên, mộng tinh, vỡ giọng… Cách bố mẹ mở lời với con trai và con gái về cơ thể đang lớn, nhẹ nhàng và không ngượng.
Có phải nhà mình?
- Cơ thể con bắt đầu thay đổi mà chưa ai nói chuyện với con
- Con ngại, che giấu: gù lưng che ngực, lén giặt quần lót
- Con tự tìm hiểu trên mạng hoặc hỏi bạn
- Bố mẹ muốn nói mà không biết bắt đầu từ đâu
Chuyện gì đang xảy ra với con
Con gái thường bắt đầu dậy thì trong khoảng 8–13 tuổi, con trai khoảng 9–14 tuổi. Con nên được biết trước những gì sắp xảy ra, để khi nó đến con không hoảng hay xấu hổ. Bố mẹ không nói thì con vẫn biết, nhưng là biết từ mạng hay từ bạn, và có khi biết sai.
- Nói nhiều lần, mỗi lần một ít, dễ hơn một buổi "nói chuyện lớn". Năm mười phút thôi, lồng vào chuyện thường ngày.
- Gọi đúng tên các bộ phận cơ thể giúp con hiểu rõ, và biết cách kể lại nếu có ai đụng chạm không đúng.
- Con trai cũng nên biết về kinh nguyệt, con gái cũng nên biết về cơ thể bạn trai, để các con biết tôn trọng nhau.
Làm gì ngay hôm nay
- Mình chuẩn bị trước đãĐọc hoặc nghe chương về cơ thể trong sách Bố ơi! (cho con trai) hoặc Mẹ ơi! (cho con gái). Mình hiểu rõ thì nói tự tin hơn.
- Mượn chuyện có sẵn để mở lờiMột mẩu quảng cáo băng vệ sinh, một đoạn phim, chuyện đứa em họ vừa lớn, lúc đi mua áo mới… đều có thể là cái cớ: "Con có biết vì sao lại thế không?"
- Nói bình thường như chuyện sức khỏeGiọng bình thường, không cười cợt, không ngượng ngùng. Bố mẹ coi đây là chuyện bình thường thì con cũng thấy thế.
- Cùng con chuẩn bị đồ dùngCon gái: cùng chọn băng vệ sinh, chiếc áo lót đầu tiên, để sẵn một miếng trong cặp. Con trai: nói trước về mộng tinh và cách vệ sinh, để sáng nào thấy quần ướt con không hoảng.
Câu bố mẹ có thể nói
“Cơ thể con đang lớn, ai cũng trải qua cả. Có gì thắc mắc con cứ hỏi, bố mẹ không cười đâu.”
“Lần đầu có kinh, con không bị thương đâu. Đó là dấu hiệu cơ thể con khỏe mạnh.”
“Sáng dậy thấy quần ướt là mộng tinh, bình thường lắm con ạ. Con thay đồ rồi giặt là được.”
Thay vì nói… hãy thử
✗ Lớn rồi tự biết, hỏi làm gì!
✓ Câu hỏi hay đấy. Bố mẹ giải thích nhé, chỗ nào chưa rõ mình cùng tìm hiểu.
✗ Con gái gì mà chẳng biết giữ ý!
✓ Áo này con mặc có thoải mái không? Mình đi chọn áo lót vừa với con nhé.
✗ Chuyện đó bậy bạ, đừng hỏi!
✓ Chuyện này quan trọng đấy. Bố mẹ mừng vì con hỏi bố mẹ trước.
Kế hoạch 7 ngày
Mỗi ngày một việc nhỏ, đánh dấu và ghi lại con phản ứng thế nào để thấy rõ tiến bộ. Dành cho bố mẹ đã kích hoạt sách Bố ơi! hoặc Mẹ ơi!.
Khi nào cần tìm chuyên gia
- Con gái có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi, con trai trước 9 tuổi (có thể là dậy thì sớm)
- Con gái 13 tuổi, con trai 14 tuổi mà chưa có dấu hiệu dậy thì nào
- Con gái 15 tuổi chưa có kinh, hoặc đau bụng kinh dữ dội, ra máu quá nhiều
- Con ăn kiêng khắt khe, rất sợ tăng cân, sụt cân nhanh
Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7). Khẩn cấp về tính mạng: gọi 115 hoặc đưa con tới cơ sở y tế gần nhất.